Koty perskie są rasą najdłużej poddawaną wpływowi człowieka, ponieważ już w XV w. na europejskich dworach książęcych należało do dobrego tonu trzymanie "kota angorskiego". Wraz ze staraniami, aby te urocze stworzenia rozmnożyć, zaczęły też następować zmiany rasy powodowane doborem hodowlanym. 

Koty perskie są spokojne, o zrównoważonym temperamencie, idealnie nadające się do trzymania w mieszkaniu. Lubią pieszczoty i zabawy, bardzo szybko wzbudzają zainteresowanie każdego miłośnika kotów, a agresywność i upór są u nich zupełnie nieznane.

Budowa ciała kota perskiego odpowiada budowie kota od dużego do średniego, przysadzistego i krępego, na krótkich, silnych kończynach, a przy tym nie sprawiającego wrażenia ociężałości. Wszystkie części ciała powinny być harmonijnie rozwinięte; wąski tułów jest tak samo źle widziany jak łęgowaty grzbiet. 

Głowa u najbardziej typowych przedstawicieli rasy, zwłaszcza linii hodowanych w Stanach Zjednoczonych, przybrała kształt szeroki i stała się krótka. Nos zrobił się wyraźnie zadarty, prawie "siedzący" między dużymi, okrągłymi oczami, co jeszcze bardziej uwydatnia pełne policzki.

Małżowiny uszne powinny być małe i dobrze owłosione, z zaokrąglonymi wierzchołkami i charakterystycznym dla rasy pędzelkiem włosów we wnętrzu ucha. Odstęp między uszami musi być dość duży. Ideałem są nisko osadzone uszy tworzące z linią policzków i górą czoła harmonijną całość.

Ogon kotów perskich powinien być krótki i puszysty, a jego całkowita długość po przygięciu do ciała nie powinna sięgać poza bark. Ogony o rzadkim owłosieniu są przy tym równie niepożądane jak ogony z załamaniami lub zgrubieniami tkanek.

Rodzaj futra jest najbardziej stałą cechą rasy i oczekuje się, aby u wszystkich odmian okrywa włosowa była długa i pełna, z gęstym, delikatnym podszyciem. Podczas ruchu zwierzęcia okrywa włosowa powinna falować i zawsze trochę odstawać od ciała. U kotów perskich najgęstsze jest futerko w okresie zimowym, gdy grubsze włosy okrywowe są napuszone z powodu obfitości jedwabistego, gęstego podszycia.

Koty perskie, mimo wszystkich zmian ich pokroju w obrębie rasy, pozostały idealnymi kotami pokojowymi, które zachowały swój miły i łagodny charakter. Chociaż między poszczególnymi kotami mogą występować różnice, to nie zmieniły się jednak ich istotne cechy jako kotów długowłosych.

Egzotyczne koty krótkowłose rozpoczęły w latach 80. swoisty triumfalny marsz przez Europę. Dzięki wszystkim swoim właściwościom nadają się idealnie do mieszkań, przede wszystkim w dużych miastach. Dzięki podobieństwu do persów mają sympatyczny wyraz twarzy, a jej rysy są dziecinnie łagodne, co wzbudza w człowieku instynkt opiekuńczy.

W Stanach Zjednoczonych po raz pierwszy wyhodowano przez krzyżowanie kotów perskich i burmańskich lub amerykańskich krótkowłosych (będących odpowiednikami brytyjskich krótkowłosych) koty perskie krótkowłose, które od swych długowłosych kuzynów różniły się tylko krótkim futrem.

Zachowały one typową okrągłą, szeroką głowę persów z krótkim nosem, znanym zagłębieniem u nasady nosa ("stopem"), dużymi, szeroko rozstawionymi i wypukłymi oczami oraz szeroką mordką z wydatnym podbródkiem. Ich futro jest podobne do futra kotów brytyjskich, chociaż nieco gęstsze i mocniejsze, co jest spowodowane tym, że mają bardzo dużo cech genotypu persów.

Pod względem charakteru koty egzotyczne wcale nie różnią się od swych długowłosych krewniaków. Mają tak samo spokojne usposobienie jak one i tak samo przywiązują się do człowieka. Ich skłonność do zabawy jest przysłowiowa, podobnie jak zrównoważony temperament i mała agresywność. 

Koty egzotyczne łączą w sobie wygląd i charakter persów z małymi wymaganiami w zakresie pielęgnowania. Nie wchodzi w rachubę - niezbędne u persów - czasochłonne czesanie i kąpanie, a ponadto prawie nie potrzeba ich szczotkować. Pod względem zabarwienia futra koty egzotyczne są jeszcze surowiej oceniane niż persy, ponieważ z powodu krótszych włosów wszelkie odchylenia barwne, na przykład w podszyciu, są natychmiast zauważane.